Notes du mont Royal ← ?· Notes du mont Royal Cette œuvre est hébergée sur «No­ tes du mont Royal»…

  • Published on
    13-Jun-2018

  • View
    212

  • Download
    0

Embed Size (px)

Transcript

  • Notes du mont Royal

    Cette uvre est hberge sur Notes du mont Royal dans le cadre dun

    expos gratuit sur la littrature.SOURCE DES IMAGES

    Google Livres

    www.notesdumontroyal.com

  • OPERA ET l Dumas

    SCUTUM HERCULIS

    HESIODI- ASCRAEILATINIS VERSIBUS EXPRESSA

    A BERNARDO ZAMAGNABAGUSINO.

    MEDIOLANI. CIOIOCCLXXX.

    Inn lunnxAms Monuunn a. AMnnosu MAJOR".SUPERIORUM PERMISSU.

  • il?

    3952C

  • JOSEPHO SPERGESIO,

    PALENTIAE BAR. EQU. S. STEPH. HUNG. R.

    Avec. A CONSILIIS IN AULA VIEN.PRO REBUS ITALIAE.

    BERNARDUS Lumens. .

    H 1511,40)! jam lingams romano indiums amian-Nympharum ille ingens cura Heliconiaaum ,

    Cui niveos quomlam ptfienti in collibzs agnosE viridi laura fieptra .tulre Jeux,

    , . fiabrague H yamaei finlrjrwzt fluminis Izauflu;Ut liquida fluera dulcis a5 0re films,

    * s A ij

  • 4.

    Amiguumgue chaos , magnorum 6 nomina divum IDiceret , veterum fiecula terrigenum ;

    En tibi fi rares, Spergefi candide, jiflirIpfizmm miflus Pieridum monitu . r

    Namgue ego Iaurigero Mufs in monte petivi ,Pro oficiis aliguod munus ut innumeris

    Mi placidae innuerent , quo tu laetatus adeptoLaudares memoris pignus amicitiae. il

    Diis placuit mens grata, baud irrita vota fizere ;Orantem fidis auribus audierunt,

    Afiraeigue finis juflrunt carmina dimeCraja fer Aufimios ferre novant encras ,L

    Jufiitiam gueis doeet, morumgue pudorem;t Quantague proveniunt pana labore bond;

    Sidere quo melius pingues invertere glebas,Seminague inverfb tradere flafla jolo P

    Quo fiera non metuit eupidus mercator adire ;Ac velzere extrno litore divitias ,

    Pacis opus, magnas vitae. mortalis in. afinConceflum a janEIo numine caelicolum.

    117p: etiam clypei . rayera. mirabile textum ,,Quod tenuit virtus Amphitryoniadae,

    Quum nemore in fiera Phoebi Pagafaea per arvaCycnum alto flravit vaincre Martigenam .

    .z

  • T a dextram nunc tende fini , firmague moflantTe coram izyizetofimdere verba fana , 4

    Illa actas Clara: - Latiae quem. gloria lingaaeAarea , Ialaeis aemala tempo flous ,1

    Para tibi guae finaux flair: Icea rivas ad ipfianQaam fontem illimi profila efiatebra,

    Pellucetgae vitro jimilis nitidagae elero

    Formojis clarum Najafin in fiveculama

    An mifram ejicies", matata gatturisSi male gaod verbam dirait affalas;

    Nil patiens perfirre , tais nzfi finjibas aptam PAtgai nec talem fama mihi retulit , j

    Nec te ego jam tories expertas : , gain mage leni.Quemnam finxerant ingenio Charites,

    Et mage certantem fibi, leios jungere arnicas ,Servare ac janc70s omnibus illecebris P

    p T a milli magnanimae nfirafli limina MatrisNullis florenti laudibas au: meritis;

    Ta dignam aagaflae ficilli mancre dextrae ,Qaam pridem jnoflra nomine Moeoniden

    Illi oflerre aafiis de me, es bene malta loquatas,Qaeis fies oflalfit certa patrocinii

    Nec fierilis, nec parva : a te fantomnia primoCommoda, fini: nabis omnia nota lama;

  • 6Et venieni majora , animum ni lufit Apalla

    Saepe .vmilii de te grandia pollicizus .

    Quamgaam ego quid .capiam malus? non divitis auris .Mc [iris , aui agitons excitai ambitio.Talia, gaos ridens tollit fimuna, figaantur;

    Non ego , qui didiei parcus iamare modam ,V mutique magis , caecae aaam fidere divae ,

    Qaae levis aflidaas verfiat agitgae vices .

    Mi fia erit, liceat guando carminedigno.Ingens Aujlriadam tbllere ad aflra deeas,

    Matris augaflae magnum vulgare per orbeni.Largificum 6 nullis cafibas edomitam

    Illam "animam, laie que fplendet ut aetlzerias folSpicula virtatis clara proeul jaciens k -

    Omnigenae aceaniirans vafli litera ad afgaeTerrarum extremos parte ab atragae polos.

    Caefaris ,lluiC magni icertabo adjangere nomen ,lCajus fafla olim fine per ora viram ,

    Sea pacem ,. jeu bielle gerat , filma ipfiz negabitLaflbto alarma pafle minijlerio;

    Argue alias centam lingaas alia ora repafiet, v

    V010 gaeis valeat fida fatisfizcere:

    ddam illijociam , cui naper ab aetlzere lpjaRelligio faero cinxit honore capat, l

  • Imperiumgue (ledit duplex, guo fiepira potentifaflitia ac divum credita temple regat

    Idem regnatar popularam , idemgae facerdos,Idem T eatonicorum inclyta fama eguitum .

    Addam alios flaires, guaram munere tellusItala cama magna fienore [and vider

    Surgere Azeflinos 6. Mediceos herbas .. aCaefareis minas fangaine conubiis.

    Danabium ad vejrum rumorfilret , aarea lare. H

    .Tempora Saturni nojlra partouza partis .. aFulgere , Irfizbrumeamjvisiflorefitere i Arizenas

    ,Omnibas leximias artibus fladiis a gCaudebit tuas ille lieras Chaanitius , Atlas

    Qui catus AaflriaCum fiijiinet imperium;

    T ugae idem gaudebis, amor guem Palladis almaeCaltarem dolis cgetibas infrait ,

    .Qaemgae Italae camoufla rei tan: carafiztigatUfgae nova ingeniis addere jubfidia .

    Jamgae omnes duce tanto agitt vigor , omnibus aritGloria bonoratis corda cupidinibas

    Ex humili tellure alto confitrgere eaeloLaade aligaa , ut de je fuma logaatur anus.

    Hoc etiam, gaod prodit Opus nunc camgae , pajillumSi: lice: , fbeda barbarie borridulum ,

    I

  • 8Aafiaiciis bac nempe tais 6 nomine tutam

    Arum metaat docks tendere per populos P

    Non , ira me firvent mafae , rimer . ergo age fignemRampe maram , i fidens calta per ora liber.

    . Nain tibi fi laudem Spergefius annaat ullami,Sic gaoguematata vefle legere dia .r

    Annuet . cillant autem , gaem tu banc camgae probaris;

    Et Charites vatem Caflalidejgue probant e

    Sic tibi Hejiodas vive: donatas , 6 ana "Vives 2 Spergeji ,. caltas banon mini ,

    Nullague me ficlis i oblivifcentibas actas, A -spam egaidcm, V ingrata mente fiufle fera .

    IDEM

    - ..-. 4.. Q4-

  • IDEM.A D L E c T o R E M .

    SI quae. veteres fcholiaflae recentiorefque latini inter-pretes in Hefiodi Opera ac Dies, quod ego Carmenlatinis heic tibi verfibus a me exprefrum exhibeo, hu-manifiime leor, commentati funt , velim enumerare ,dies profeo me defliceret . Nam quum &Arifioteles,8c Xenophon St Plato, 8C qui eorum voce loquiturSocrates, omnifque fer: antiquitas Hefiodum femperhabuerit tamquam optimum moralis .philofophiae prac-eeptorem; mirum fane non-cil , plurimos deincepsfcriptores , in eo .tempus operamque collocale ,A ut po-tae tanti tantorumque virorum- laudibus commendati velfcripta injuria temporum foede depravata corrigerentexpurgarentque, vel mentem omnem fcientiamque alle-goriis , quafi involucris quibufdam conditam, evolverentatque explicitent. Itaque quemadmodum Homerurri di-fciplinarum omnium , praefertim earum , quibus ad alio-num fingularum prudentiam. facile pervenire poiremus ,patrem exfiitifle voluerunt ;e ita Hefiodum aptifiimumelfe fiamerunt , a quo politica , ethica, arque oecono-mica praecepta peteremus. Nec ego quidam aliter fen-tio: hos enim duos totius antiquitatis potas maximospraeflantiflima philofophiae documenta verfibus traditareliquilre fateor . Unum tamen cil illud , in quo velue.menterdifrentio a quibufdam graeculis , qui Hefiodi feriptailluflrantes noix. verfum , non- fyllabam , non litteram

    B

  • 3*

    Iounam myflerio carere arbitrati fint. Ira feelus a lecommilum elle ducunt, nifi a fingulis vocibus tam-quam e facris [Eleufinae matris, aut BonaeDeae caere-moniis , reconditiorem aliquam fententiam eruerint . Quam-obrem eorum in hune potam commentarios legentimihi ridere faeipe accideritL eos tam longe fiudiorumaciem intendifle, ut multa quibus non pota quum (cri-kberet, fed ipforum mens aefiuabat quum legeret, videreputarint. Fit enim interdum, ut nos praeconcepta ali-qua Opinione praeoccupatoque falfis notionibus judicioad legendum dati ea in antiquis praecipue fcriptoribuscredamus invenifl, quae invenire fperabamus; vidifie,quae videre optabamus, haufifle ab iifdem , quae multoante in nobis, exiflebant . Hue accedit, plerofque hu-jufrnodi homines , quod fere omnium grammaticorumproPrium efl , non feriptoris tantum, quem explican-dum fufceperunt , laudem famamque undequaque con-quirere , verum etiam eruditionem fuam dotrinamquevenditare, quammaxime cupere. Qua in re magnoperefalluntur: nam 8c a potae fenfu non femel longiHimeaberrant; 8l le ineptos inanifque gloriolae plus juflocupidos apud cordatos homines ut plurimum exhibent.Atque ego fane non dubito , quin fi. ab inferis repenteexcitarentur 8c Homerus 8c Hefiodus 8C multi alii au-flores , percurrerentque coulis, quae de eorundem car-minibus a- grammaticis confcripta funt, diluri ellent,quod Virgilium dixifle fcribit in elifiis vates ille fefli-villimus; le quidem minus dolum , .quam a DanteAligherio fingatur , fed multo fapientiorem faille. Frac-clare ille, quidem ac vere: quid enim tain infulfum ac

    i

  • - I Ireae minus rationi confonum , quam cas aliis cogni-tiones tribuere , quas nec habuere .umquam , nec ha-bere potuerunt? - Modus igitur adhibendus efl, ac in-genio temperandum . Quod quum dico , nolim quif-piam- credat , me dolifiimorum hominum labores indu-.firiamque, qua in explicandis illuflrandifque antiquifii-morum aulorum fcripris ufi funr, -vituperare. Hoc 8calienum a! me e11 .1, 8C fummae effet .ignorantiae ne di-cam dementiae indicium . IllorUm c0natus icuramque fin-

    gularem ego maximi facio, femperque feci; ac palamdico , eos o rime deomni lirterarum genere meritos meexifiimare, cemquetmaximam antiquitati atrulifle , ul-tro fateri .. Quaref 8c Scaligerumv, 3C Danielem Hein-fium; 8; Clericum ,8L Guietum , 8C Craevium aliofque,qui poil Proclum , Tzerzem, Johannemt Diaconum cete-

    ofque graecos Hefiodi carmina commentati funr, ma-ximopere 8c [Mpicio 8c admirera: iQUinn imam ramieorum Llabores facio , ut defperaverim omnino, me hacingenii eruditiOnifque tenuirate poile aliquid afferre ,quocl eorumdem curam efliigerit: contraque fateor, me

    .plurimum ab iifdem. in hac verfione potice. adomandaadjurum elfe; &pleraque , quae in adnora-tiones verfi-bus fubjetas Icongefli , ab iifdem haufifle . In quibustamen ira me gefli, ut quad necefTarium elle ad expli-canda oblcuriora potae loca arbitratus fu-m, ab im-menfa eorum fylva excerperem; reliqua omirterem- ,quae tantum ad oflentandam eruditionis famam pertinerejudiCavi. Sic &Wfarragine quadam ac ingenti dotrinaei

    pondere te amiCe leor, liberavi; 8c ne me alienisornatum coloribus-,- tamquam illam corniculam grex

    B ij

  • 12avium, rot tantorumque virorum turba. exuerer, pro-vidi. Itaque 8C in tempus, quo Hefiodus fioruit, quae-rere omifi; 8C quid illa quatuor aeratum fibi fucceden-arium defcriptio fata a pora , quid. Pandora, quidPrOmetheus , ejufque filius Epimerheus fignificent , Hein-sa docenduml reliqui . .Irem an haec illa fiat Hefiodicarmina de agroruin cultu rot: laudibus ab antiquitatecelebrata , 8C de quibus apud M. Tullium Caro- que-rebarur, nihil in ils dium de fiercoratione; perindequafi cetera omnia rad rem ruflicam pertinentia 8c abeodem fingulari fiudio pertraflata, continerent? an Vit;gilius , quum gloriabarur fefe carmenr afcraeum canera

    romana par Oppida ,r haec imitanda .vfibi .propofuerir-;an aliud quoddam Hefiodi , quod. interierit, opus,

    de quo Manilius air :, . - pQuin etiam raris caltas legcfgae fireravitMiliticangac fifi :.gaod colles Boulais amant, 1andfiteCunda Ceres campos -,.guod Bacchus arramgae,Argue arbujla vagis eflnt guadladulrera pomis; Sylvaramgae deos , ficraragae numina nympbas;Pacis opus, magnas nazarde candit in afils e;

    Nam ex bis verfibus apparer manifefle-Hefiodum egiffe8C de arborum plantatione ac infirjione , Bide foli ria-4tura tum Cereri apra tum Libero parti; ycflde aliisvre-bus ,plurimis ad agrorum curam fpeantibus ,s quae in

    hoc pomare, ut ad-nofira tempera pervenit, frufiraquaeras . An demium Servius Br Scalger, quum HefiodiOpra ac Dies cum Ceorgicorm libris Virgilii con-7

    tulerunr , injufii fuerinr in Hefiodum res inter, le di-Qverfiflimas conferentes , ut ei quem adamabanr malikite,

  • I:vioriam facilius referrent? Haec ego omnia ab aliis ,ut ajebam, difcenda reliqui, quum non aliud hoc tem-pore mihi. propofuerim, quam Afcraei:vatis , fuavifiimiplaidilunique fenis, ira .verfus latinis. verfibus exprime;

    re , ut fine taedio , aut forfaire aliqua retiam cum vosluptate , quod a nemine faunr cadhuc noveram , agraecae linguae-imperlris legipollenr. Qui autem P. Vit.gilii aureum :illum Initorem ,, admirandas digrefiiones ,1eleganrifiimam .yarietatem-georgicarum rerum , in qui-bs thefauros poticorum .ornamentorum " omnes mufa-arumque delicias vates divinus eflbdiil viderur , in rhifceyerfibus defiderabir , ille cette 8C mecum. injuriofe aget ,8C Hefiodo non, rac obtreabirur . Nam 8c mihi illatantiuquicenda erant , quae non a Virgilio, tlied abHefiodo dilafunt; 8cv ipfe HefiOdus quum magna expartegin hoc opere de juflitia , de neligione, de. indu-

    firia , .zdeque rebus univerfis ,. quae ad viram . refile ad-minifirandampertinenr, cum fraise idillerat, faepe fiili(evertatem,clac prope philofophqrum fpinofam illamaufler-itatem fequatur,.neceffe cil . Nec vvero omnis fer;

    i omnia tellus ,- nec ,omnis eodem mode. res ornanda :fuus cuique color, fun cuiquet, quae ducat, tribuendaforma : .quumque pofis rerum hanc [univerfiratem ,quam naturam .appellamus , referar, rebus, quae per-ktraar , habitusaccomodar , fmgmlifque:.eum adhibet Cul-1tum , quem fingularum fpeies requirere. srhidearur2 Allacil: amoeniras fiorum virentiumque camporum, alia fyl-varum afperrimarumque rupium: in illis placer venu-fias , in his horror non difplicet. Pollum ramen feredicere, ira me animum ad banc variionem applicuifle,

  • I 4 ,ut quotiefcumque liceret , puriflimam illam Virgilii di-fiionem verfuumque numerum (naviflimum imirarerl acquafi meam adrem non invite transferrern .Hoc 8cin Homeri Odyfliea conarus fum facere, judicioque nonmec, fed virorum dotiflimorum fum confirmarus, mei

    non me debere laboris poenirere: hoc 8C in ipfius He-fiodi Operibus ac Diebus verrendis me nunc eifecifleputo , fperoque fururum , ut aequi judices ,- quorum inmanus hi fiudiorum induflriaeque fruus pervenerint ,idem mecum juxta fateantur. Jam vero nihil me atti-net dicere, quam in rama, de optimo genere, judicio-rum varietate fequutus fun interpretandi rarionem, quum

    bac de re in praeleione ad Homeri Odyileam (lillo-ruerim, 8C fao porius .quam verbis cupiam omnibusoflendere . Quae fi ribi , erudire Lebor , placebit , ju-dicium a te meum probari , vehementer gaudebo. ,r ala.criorque ad Theogoniam accedam: fin aurem non- om-nino placebir, illud a te pentu," ur- dum habeas me;liora. vel a me ipfo, vel potins ab aliis &.-0tio 81 in-genio 8C elegantia abundantioribus, chifce patienter ura-te, iifdemque , qualiacumquel lune, contentas fruare .Heic aurem tibi , ut une ferme intuitu , quid HefiodiOpera ac Diesr contineant doceantque , videre poins,jampridem a Daniele Heinfio exararum arque huic po-mati praepofirum , quo difficile erar quidquam diflin&ius prefliufque. confcribere , argumentum fubjiciam .

  • Il . . 15.ARSUMENTUMpIN HESIODI OPRA ETiDIES

    A DANIELVE HEINSIOA s

    Gaza-ca CONSCRIPTUM; a? poum unau REDDITIIMm ramona GRAEVIANA.

    * I yFACTO a contentionum divifione initia , puera alteram quantelfe reprebenfione dignam 8C vituperio ofiendit, rejicit; alteramVero ut rebus praeferat omnibus , frarrem fuum Perfen monet: .quod airera in fori moleftiis omne fere tempus ponit ; r altra art-4

    tem quae honeiia efl 8: houa, folo labore cum jufiitia, quae ad;viram requiruntur,fibi comparat. Pflquam enim mentis, ut poe-i

    ta loquitur , vaferrimae (*)...

Recommended

View more >